Na co zwrócić uwagę podczas spotkań z psychologiem lub psychoterapeutą? Kilka słów o zasadach etycznych w pracy psychologa

Podstawą skutecznej pomocy psychologicznej jest jakościowa relacja między pacjentem a psychologiem / psychoterapeutą. Psychologa / psychoterapeutę obowiązuje przestrzeganie zasad etyki zawodowej

KODEKS ETYCZNY Polskiego Towarzystwa Psychologicznego

– Prawo do autonomii i podmiotowości – Psycholog ma obowiązek traktować Cię z szacunkiem, chronić Twoje granice i szanować Twoje decyzje zgodne z Twoimi wartościami. Nie narzuca własnych poglądów ani uprzedzeń, a jeśli nie jest w stanie zachować bezstronności, uczciwie Cię o tym poinformuje. Wszystkie działania podejmuje wyłącznie za Twoją świadomą zgodą.

– Prawo do prywatności i poufności – Wszystkie informacje, które przekazujesz, oraz fakt uczestnictwa w terapii są chronione tajemnicą zawodową. Psycholog nie ujawni nikomu, że korzystasz z pomocy, ani nie podzieli się szczegółami sesji – wyjątkiem jest realne zagrożenie życia/zdrowia lub wymóg prawa. O zasadach poufności powinieneś / powinnaś dowiedzieć się już na pierwszym spotkaniu.

– Prawo do wysokiej jakości działań psychologicznych – Specjalista nieustannie powinien podnosić swoje kwalifikacje i korzystać z metod potwierdzonych badaniami, by zapewnić Ci skuteczne wsparcie. Zna własne ograniczenia i, gdy zajdzie taka potrzeba, skieruje Cię do bardziej wyspecjalizowanego psychoterapeuty lub psychiatry. Powinien również unikać konfliktu interesów – i nie pracować z osobami z twojego najbliższego otoczenia (chyba że takie są założenia terapii).

– Jawność i odpowiedzialność – Psycholog ma obowiązek przedstawić swoje wykształcenie, doświadczenie i zakres kompetencji oraz na żądanie udostępnić stosowne poświadczenia. Powinien dokładnie rozważać skutki planowanych działań, by nie narażać Cię na żadną szkodę. Psycholog nie podejmuje się terapii ani interwencji, do których nie ma odpowiednich kwalifikacji, i zawsze mówi jasno o rzetelności proponowanych metod.

Podsumowując:

– Powinieneś/powinnaś czuć się traktowany/-a z uprzejmością, bez oceniania, mając pełną swobodę wyrażania własnych poglądów. Proponowane techniki terapeutyczne muszą odpowiadać Twoim wartościom i celom. Jeśli współpraca nie spełnia Twoich oczekiwań, otwarcie omów to ze specjalistą. Pamiętaj, że psychoterapia jest procesem, któremu często towarzyszą emocje. Aby proces ten przebiegał dla Ciebie jak najkorzystniej, warto abyś mówił/a o swoich odczuciach, również wątpliwościach. .

– Komfort, zaufanie i poczucie bezpieczeństwa to fundamenty udanej terapii. Gdy nie czujesz się dobrze w relacji, rozważ zmianę terapeuty – Twoje dobro jest najważniejsze.

– Wszystko, co mówisz podczas sesji, objęte jest tajemnicą zawodową. Wyjątki stanowią jedynie zagrożenie życia lub wymóg prawa. Upewnij się, że dobrze rozumiesz zasady poufności, zanim rozpoczniesz terapię (omów je ze specjalistą), abyś czuł/-a się w tej sytuacji bezpiecznie.
– W formie pisemnej lub ustnej (kontrakt psychoterapeutyczny), omów cele, metody, przewidywany czas trwania, koszty, zasady odwoływania spotkań oraz kontakt między sesjami ze specjalistą. Możesz zadać wszystkie pytania i omówić kwestie, które są dla ciebie istotne. Przejrzyste ustalenia pomagają śledzić postępy i ocenić, czy terapia przynosi oczekiwane dla ciebie rezultaty.

– Masz prawo wiedzieć, jakie wykształcenie i kwalifikacje posiada specjalista, oraz jakie podejście stosuje (np. nurt psychodynamiczny, poznawczo‑behawioralny). W każdej chwili możesz poprosić specjalistę o poświadczenie posiadanych kwalifikacji. Możesz też otwarcie informować specjalistę o swoich wątpliwościach dotyczących stosowanych metod, prosić o ich wyjaśnienie, zmianę. Może też okazać się, że wybrane podejście terapeutyczne nie do końca ci odpowiada i spróbować pracy w innych nurtach, z innymi metodami.

– Terapeuta nie nawiązuje relacji osobistych ani nie pracuje z osobami z Twojego bliskiego otoczenia, chyba że dotyczy to np. terapii rodzinnej czy par.

– Wybierane techniki opierają się na aktualnej wiedzy i dowodach naukowych, a specjalista stosuje je zgodnie ze swoimi kwalifikacjami.

– Możesz poprosić o informację zwrotną lub dodatkowe wyjaśnienia w przystępnym języku – to Twój proces, dlatego wymagaj jasności.