Psycholog, psychoterapeuta, psychiatra – czym się różnią i w czym mogą pomóc?

W Polsce pomoc psychologiczna i psychiatryczna jest dostępna zarówno prywatnie, jak i w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ). Poniżej znajdują się najważniejsze różnice między psychologiem, psychoterapeutą i psychiatrą:

Psycholog

Wykształcenie: Ukończone 5‑letnie studia magisterskie na kierunku psychologia.

Kompetencje: Diagnoza psychologiczna (testy, kwestionariusze, wywiady), konsultacje psychologiczne, psychoedukacja, wsparcie w radzeniu sobie ze stresem i trudnymi emocjami. Psycholog nie zajmuje się psychoterapią, w tym leczeniem zaburzeń psychicznych, a także nie zajmuje się leczeniem farmakologicznym. Psycholog może mieć specjalizację z psychologii klinicznej, neuropsychologii czy też psychologii dzieci i młodzieży. Psycholog ze specjalizacją z psychologii klinicznej może udzielać pomocy psychologicznej. Warto pamiętać, iż wielu psychologów jest jednocześnie psychoterapeutami. Oznacza to, iż są w trakcie lub też ukończyli specjalistyczne szkolenie (najczęściej 4 – 5 letnie). Psycholog często jest dobrym wyborem, jeżeli nie masz pewności do jakiego specjalisty się udać. Psycholog, po wstępnej konsultacji psychologicznej, jeśli zajdzie taka potrzeba pokieruje Cię do odpowiedniego specjalisty (psychoterapeuty lub psychiatry)

NFZ: Finansowane porady psychologiczne są dostępne po skierowaniu od lekarza POZ lub psychiatry.

Psychoterapeuta

Wykształcenie: Ukończone studia magisterskie (psychologiczne, pedagogiczne) lub medyczne oraz ukończone (lub w trakcie szkolenia) podyplomowe szkolenie psychoterapeutyczne organizowane przez rekomendowane ośrodki kształcące psychoterapeutów. Czas trwania całościowego szkolenia psychoterapeutycznego w ramach głównych nurtów terapeutycznych (tj. poznawczo-behawioralny, psychodynamiczny, psychoanalityczny) wynosi 4 lata. Psychoterapeuta powinien uczestniczyć w regularnych superwizjach, podczas których omawia swoją pracę i jakość udzielanej pomocy z doświadczonym psychoterapeutą, mającym kompetencje superwizora.  Pacjent lub też klient może zapytać terapeutę/tkę o wykształcenie oraz metody, jakimi pracuje w swojej praktyce. 

Kompetencje: Prowadzenie sesji terapeutycznych krótko- (np. kilkanaście sesji odbywających się raz w tygodniu) i długoterminowych, zarówno indywidualnych, grupowych jak i rodzinnych. Psychoterapeuta posiada odpowiednie kwalifikacje i narzędzia do pracy nad poprawą funkcjonowania psychicznego, a także leczenia zaburzeń psychicznych. Psychoterapeuta nie zajmuje się leczeniem farmakologicznym.

NFZ: Finansowane sesje psychoterapeutyczne są dostępne po skierowaniu od lekarza POZ lub psychiatry.

Psychiatra

Wykształcenie: Ukończone 6-letnie studia medyczne, roczny staż lekarski zakończony lekarskim egzaminem państwowym (LEP) oraz 5‑letnia specjalizacja z psychiatrii.

Kompetencje: Diagnoza i leczenie zaburzeń psychicznych, w tym leczenie farmakologiczne. Psychiatra może wystawić receptę, skierowanie na psychoterapię, oddział dzienny w centrum zdrowia psychicznego, a także odbycie leczenia w szpitalu psychiatrycznym w ramach leczenia stacjonarnego.

NFZ: Wizyta u lekarza psychiatry w ramach NFZ jest możliwa bez skierowania od lekarza POZ.

Ważne! W każdej chwili możesz poprosić specjalistę – psychologa, psychoterapeutę, psychiatrę – o przedstawienie dokumentów, poświadczających posiadane kwalifikacje.