Psycholog, psychoterapeuta, psychiatra – czym się różnią i w czym mogą pomóc?

W Polsce pomoc psychologiczna i psychiatryczna jest dostępna zarówno prywatnie, jak i w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ). Poniżej znajdują się najważniejsze różnice między psychologiem, psychoterapeutą i psychiatrą:

Psycholog

Wykształcenie: Ukończone studia magisterskie na kierunku psychologia — jednolite studia magisterskie albo studia pierwszego i drugiego stopnia zakończone uzyskaniem tytułu magistra psychologii. Zgodnie z nową ustawą o zawodzie psychologa tytuł zawodowy psychologa będzie objęty szczegółową regulacją, w tym wpisem do Rejestru Psychologów, przy czym większość nowych przepisów zacznie obowiązywać po okresie przejściowym.

Kompetencje: Diagnoza psychologiczna (testy, kwestionariusze, wywiady), konsultacje psychologiczne, psychoedukacja, wsparcie w radzeniu sobie ze stresem i trudnymi emocjami. Psycholog nie zajmuje się leczeniem farmakologicznym i nie wystawia recept. Może natomiast prowadzić psychoterapię, jeśli spełnia odrębne wymagania kwalifikacyjne w tym zakresie. Psycholog może mieć specjalizację z psychologii klinicznej, neuropsychologii czy też psychologii dzieci i młodzieży. Warto pamiętać, iż wielu psychologów jest jednocześnie psychoterapeutami. Oznacza to, iż są w trakcie lub też ukończyli specjalistyczne szkolenie psychoterapeutyczne, najczęściej 4-letnie. Psycholog często jest dobrym wyborem, jeżeli nie masz pewności, do jakiego specjalisty się udać. Psycholog, po wstępnej konsultacji psychologicznej, jeśli zajdzie taka potrzeba, pokieruje Cię do odpowiedniego specjalisty, na przykład psychoterapeuty lub psychiatry.

NFZ: Wizyta u psychologa w placówce mającej kontrakt z NFZ jest możliwa bez skierowania.

Psychoterapeuta

Wykształcenie: Ukończone studia wyższe, najczęściej psychologiczne, pedagogiczne, medyczne lub z innego pokrewnego obszaru, oraz ukończone lub rozpoczęte całościowe szkolenie psychoterapeutyczne organizowane przez uprawnione albo rekomendowane ośrodki kształcące psychoterapeutów. Czas trwania całościowego szkolenia psychoterapeutycznego w ramach głównych nurtów terapeutycznych, tj. poznawczo-behawioralnego, psychodynamicznego, psychoanalitycznego czy systemowego, wynosi najczęściej 4 lata. Psychoterapeuta powinien uczestniczyć w regularnych superwizjach, podczas których omawia swoją pracę i jakość udzielanej pomocy z doświadczonym psychoterapeutą mającym kompetencje superwizora. Pacjent lub też klient może zapytać terapeutę/tkę o wykształcenie oraz metody, jakimi pracuje w swojej praktyce.

Kompetencje: Prowadzenie sesji terapeutycznych krótko- i długoterminowych, zarówno indywidualnych, grupowych, jak i rodzinnych lub dla par. Psychoterapeuta posiada odpowiednie kwalifikacje i narzędzia do pracy nad poprawą funkcjonowania psychicznego, a także do leczenia zaburzeń psychicznych. Psychoterapeuta nie zajmuje się leczeniem farmakologicznym i nie wystawia recept, chyba że jest jednocześnie lekarzem posiadającym odpowiednie uprawnienia.

NFZ: Finansowane sesje psychoterapeutyczne są dostępne w placówkach mających umowę z NFZ. W przypadku dorosłych co do zasady wymagane jest skierowanie wystawione przez lekarza ubezpieczenia zdrowotnego po rozpoznaniu zaburzeń psychicznych lub zaburzeń zachowania. W Centrach Zdrowia Psychicznego oraz w wielu świadczeniach dla dzieci i młodzieży pomoc psychologiczna i psychoterapeutyczna może być dostępna bez skierowania.

Psychiatra

Wykształcenie: Ukończone 6-letnie studia medyczne, staż podyplomowy, zdany Lekarski Egzamin Końcowy (LEK) oraz specjalizacja z psychiatrii.

Kompetencje: Diagnoza i leczenie zaburzeń psychicznych, w tym leczenie farmakologiczne. Psychiatra może wystawić receptę, zwolnienie lekarskie, skierowanie na psychoterapię, oddział dzienny w centrum zdrowia psychicznego, a także skierowanie na leczenie w szpitalu psychiatrycznym w ramach leczenia stacjonarnego.

NFZ: Wizyta u lekarza psychiatry w ramach NFZ jest możliwa bez skierowania od lekarza POZ.

Ważne! W każdej chwili możesz poprosić specjalistę – psychologa, psychoterapeutę, psychiatrę – o przedstawienie dokumentów poświadczających posiadane kwalifikacje.